Ինչո՞ւ են վարկերը դեռ թանկ, եթե վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը նվազել է 6.5%. AFM թիմի վերլուծությունը

AFM-ի թիմն ուսումնասիրել է Կենտրոնական բանկի վերջին տվյալներն ու վարկային շուկայի ներկայիս միտումները՝ պարզելու համար՝ արժե՞ արդյոք սպասել տոկոսադրույքների նվազմանը, թե՞ գործել հենց հիմա։

Այսօր վերաֆինանսավորման հիմնական տոկոսադրույքը կազմում է 6.5%, իսկ տարեկան գնաճը՝ 3.8%։ Առաջին հայացքից տոկոսադրույքը չափավոր է թվում. դրանց միջև տարբերությունը մոտ 2.7 տոկոսային կետ է։ Սա հուշում է, որ ռեգուլյատորը չի վարում կտրուկ խստացնող դրամավարկային քաղաքականություն։

Սակայն վարկառուի համար իրականությունն այլ է. նույնիսկ այս պայմաններում հիփոթեքային և սպառողական վարկերի տոկոսադրույքները դեռևս բարձր են մնում։ Իրականում, պատճառը թե՛ կարգավորողի, թե՛ առևտրային բանկերի զգուշավոր դիրքորոշումն է։

Հիմնական գործոններն են՝

1. Վարկավորման աճի տեմպը

«Վարկեր/ՀՆԱ» ճեղքվածքի ցուցանիշը կազմում է 1.93%, ինչը նշանակում է, որ վարկավորումն աճում է երկարաժամկետ միտումից ավելի արագ։ Թեև սա դեռևս ռիսկային գոտի չէ, սակայն զգուշացնող ազդանշան է, ինչի պատճառով բանկերը նախընտրում են պահպանել բարձր տոկոսային մարժա։

1. Կապիտալի նկատմամբ հավելյալ պահանջները

Գործում է 1.75% հակացիկլային բուֆերը, ինչը բանկերից պահանջում է կապիտալի ավելի բարձր մակարդակ։ Ֆինանսական համակարգի համար սա լրացուցիչ կայունություն է, սակայն վարկառուի համար նշանակում է, որ տոկոսադրույքների կտրուկ նվազումը քիչ հավանական է։

Ի՞նչ է սա նշանակում

1. Մոտ ապագայում տոկոսադրույքների արագ և զգալի անկում ակնկալելն իրատեսական չէ։
2. Եթե վարկի անհրաժեշտությունը հրատապ է, ապա որոշումը պետք է կայացնել՝ հիմնվելով բանկերի ներկայիս առաջարկների, այլ ոչ թե տոկոսադրույքի հնարավոր նվազման սպասումների վրա։
3. Եթե գործարքը շտապ չէ, նպատակահարմար է հետևել գնաճի դինամիկային և ԿԲ հետագա քայլերին։ Միայն դրանց տևական նվազումը կարող է իրական հիմքեր ստեղծել շուկայում վարկերի էժանացման համար։

6.5% հիմնական տոկոսադրույքը կարող է գրավիչ թվալ, սակայն դա դեռևս չի երաշխավորում վարկերի ավտոմատ էժանացումը: